नेतान्याहुलाई आफ्नै समर्थक दलबीचको मत विभाजन चुनौती
इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुलाई अक्टोबर २७ मा हुने आमनिर्वाचनमार्फत पुनः सत्तामा फर्कने प्रयासमा आफ्नै समर्थक दलबीच बढ्दो मत विभाजन ठूलो चुनौती बनेको छ।
नेतान्याहु समर्थक साना दलहरूको संख्या बढ्दै जाँदा उनको परम्परागत मत आधार विभाजित हुने जोखिम बढेको हो। सरकारका कट्टरपन्थी मन्त्री इटामार बेन–गभिर र बेजलेल स्मोट्रिच नेतृत्वका दलसमेत यसपटक छुट्टाछुट्टै चुनावी प्रतिस्पर्धामा छन्।
नेतान्याहुले वैचारिक रूपमा निकट दलहरूलाई एकजुट हुन आग्रह गर्दै ‘हामी एकजुट हुँदा जित्छौँ, विभाजित हुँदा हार्छौँ’ भन्ने सन्देश दिँदै आएका छन्।
इजरायलको निर्वाचन प्रणालीअनुसार १२० सदस्यीय संसद्मा प्रतिनिधित्वका लागि कुनै दलले कम्तीमा ३.२५ प्रतिशत मत प्राप्त गर्नुपर्छ। उक्त मतसीमा पार गर्न नसकेका दलको मत सिटमा रूपान्तरण हुँदैन। त्यसैले साना दलबीच हुने मत विभाजनले नेतान्याहु नेतृत्वको गठबन्धनलाई सरकार गठनका लागि आवश्यक ६१ सिटको बहुमत जुटाउन कठिन बनाउन सक्छ।
करिब १७ वर्षदेखि इजरायली राजनीतिमा प्रभावशाली भूमिका निर्वाह गर्दै आएका नेतान्याहुको पछिल्लो कार्यकाल भने हमासको अक्टोबर ७, २०२३ को आक्रमणपछि सुरु भएको युद्ध, गाजा, लेबनान र इरानसँगका सैन्य संघर्ष तथा सरकारविरुद्ध भएका प्रदर्शनका कारण विवादित बनेको छ। विभिन्न जनमत सर्वेक्षणले सरकारप्रति जनअसन्तुष्टि बढेको देखाएका छन्।
सन् २०२२ मा एउटै चुनावी सूचीबाट प्रतिस्पर्धा गरेका स्मोट्रिच नेतृत्वको ‘रिलिजियस जियोनिज्म’ र बेन–गभिर नेतृत्वको ‘यहुदी पावर’ यसपटक अलग–अलग चुनाव लडिरहेका छन्। लिकुडका पूर्वसदस्य तथा पूर्वसैन्य जनरलहरूको नेतृत्वमा रहेका नयाँ राजनीतिक समूहले पनि नेतान्याहुका परम्परागत मतदातालाई आकर्षित गर्ने प्रयास गरिरहेका छन्।
यसअघि सन् २०२१ को निर्वाचनमा केही साना दलले आवश्यक मतसीमा पार गर्न नसक्दा भएको मत विभाजनले नेतान्याहुको पराजयमा योगदान गरेको थियो। यसको विपरीत, सन् २०२२ मा विपक्षी दलहरूबीचको प्रतिस्पर्धाले उनलाई पुनः सत्तामा फर्कन सहज बनाएको थियो।
निर्वाचनअघि दलहरूले सेप्टेम्बर ८ सम्ममा एकीकरण गर्ने, चुनावी प्रतिस्पर्धाबाट बाहिरिने वा छुट्टै चुनाव लड्ने निर्णय गर्नुपर्नेछ। निर्वाचन नजिकिँदै गर्दा नेतान्याहुले आफ्ना समर्थकलाई एकताबद्ध हुन आग्रह गर्दै आफूले मात्र हमासलाई पराजित गर्न र प्यालेस्टिनी राज्य स्थापना रोक्न सक्ने दाबी गर्दै आएका छन्।
यसपटक नेतान्याहुका लागि विपक्षीलाई पराजित गर्नु जत्तिकै आफ्नै राजनीतिक आधारलाई विभाजित हुनबाट जोगाउनु चुनौतीपूर्ण बनेको छ। साना दलबीच हुने एकता वा विभाजनले निर्वाचन परिणामसँगै नेतान्याहुको पुनः सत्तारोहणको सम्भावनामा समेत प्रत्यक्ष प्रभाव पार्न सक्ने देखिएको छ।