राज्यबाट ‘आपराधिक’ भनिएकै घटनाको सम्झनामा बर्सेनि किन मनाइन्छ थरुहट विद्रोह दिवस ?
मुलुककै बहुचर्चित टीकापुर घटना भएको आज आठौँ वर्ष । संविधान लेखन चलिरहँदा २०७२ भदौ ७ गते थरुहट आन्दोलनकारी र प्रहरीबीच कैलालीको टीकापुरमा दोहोरो झडप भयो । सो क्रममा १ नाबालकसहित ८ प्रहरीको ज्यान गयो । कर्फ्यु जारी भयो । सेना परिचालन गरियो । भोलिपल्ट भदौ ८ गते कर्फ्युका बीच, सेना र प्रहरीकै उपस्थितिमा थारु समुदायका घर, पसल, एफएमलगायत ८३ बढी संरचनामाथि आगजनी भयो ।
थरुहट भूगोल मागको त्यो आन्दोलन र ‘टीकापुर घटना’ आज पनि सबैको मानसपटलमा आलो घाउजस्तै छ । संविधान लेखनकै क्रममा २०७२ ताका यहाँ दुई परस्पर विरोधी अखण्ड सुदूरपश्चिम र थरुहट आन्दोलन उत्कर्षमा थियो । अखण्ड पक्षधरको माग मौजुदा सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रलाई नै प्रदेश बनाइनुपर्ने र थरुहट पक्षधरको माग थारु बाहुल क्षेत्रलाई थरुहट बनाइनुपर्ने थियो ।
अन्ततोगत्वा कैलाली र कञ्चनपुरसहितको सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रलाई नै प्रदेश कायम गरियो । तर टीकापुर घटनापछि कानुनी उल्झनमा जकडिएका थरुहट आन्दोलनकारीहरू राज्यबाट आफूहरूमाथि दमन र विभेद भएको भन्दै आज पनि उद्वेलित छन् ।